Główni Sprawcy Problemów


Grzyby Pleśniowe

Grzyby pleśniowe wysępują na zawilgoconych ścianach i drewnie. Może występować co najmniej kilkadziesiąt gatunków. Ich naturalnym środowiskiem jest gleba, ale mogą bytować i niszczyć także wilgotny papier, tkaniny, wyroby skórzane a także produkty spożywcze. Zarodniki występują w powietrzu, w którym mogą się przemieszczać i rozprzestrzeniać. Zwykle w pomieszczeniach jest znacznie mniej zarodników niż w powietrzu atmosferycznym, chyba że w domu występują ogniska pleśni.
Grzyby pleśniowe są to mikroorganizmy, ich dokładną budowę można obeserwować tylko w powiększeniu. Tworzą tzw. strzępki, czyli nitkowate, rozgałęziające się komórki, które płożą się na powierzchni materiałów lub wrastają w głąb tych podłoży, oraz mikroskopijne, zazwyczaj barwne komórki służące do rozmnażania się – zarodniki.


Znaczenie.

Strzępki grzybów pleśniowych wytwarzają enzymy, które rozkładają materiały organiczne (drewno, tapety, kleje), oraz kwasy organiczne, które powoli nadtrawiają i uszkadzają materiały nieorganiczne (tynki, cegły, kamień, szkło). Barwne zarodniki, a u niektórych grzybów także barwne strzępki lub pigmenty
wydzielane do podłoża powodują szare, czarne, zielone względnie różowe zaplamienia lub naloty. Innym, niemniej istotnym skutkiem występowania grzybów pleśniowych na przegrodach budowlanych jest ich szkodliwy wpływ na zdrowie ludzi. Zarodniki grzybów pleśniowych są bowiem bardzo lekkie i z łatwością odrywają się od przegród
budowlanych, na których rosną, a następnie unoszą się w powietrzu pomieszczeń i są wdychane przez obecnych tam ludzi. Cząsteczki pyłu lub kurzu uważa się za
„wdychalne”, jeśli mają średnicę aerodynamiczną mniejszą niż 7 mikronów, natomiast jeśli są większe, określa się je jako „niewdychalne”. Najłatwiej osadzają się w płucach cząstki o wielkości 1-5 mikronów, a w tym przedziale mieszczą się rozmiary większości grzybów pleśniowych, głównie z rodzajów Penicillium i Aspergillus.
Grzyby pleśniowe mogą wywoływać u ludzi trzy rodzaje chorób: alergie,grzybice (mykozy) i zatrucia grzybowe (mykotoksykozy):


- Alergie - lista alergizujących grzybów pleśniowych obejmuje co najmniej 14 gatunków, głównie z rodzajów Penicillium i Aspergillus, a także Cladosporium,
Alternaria, Aureobasidium, Wallemia, Eurotium. Wśród chorób wywoływanych przez alergeny grzybowe u osób na nie uczulonych najczęściej wymienia się alergiczny
katar i kaszel, a w poważniejszych przypadkach astmę oskrzelową, alergiczne zewnątrzpochodne zapalenie pęcherzyków płucnych (alveolitis allergica), atopowe
zapalenie spojówek i inne;
- Grzybice - narażenie na zarodniki grzybów pleśniowych może prowadzić do rozwoju infekcji w tkankach ludzkich spowodowanych wtargnięciem i rozwojem
grzybów pleśniowych. Inhalacyjne zakażenie układu oddechowego zarodnikami grzybów pleśniowych sprzyja powstawaniu różnych postaci grzybic narządów układu
oddechowego (np. grzybicy płuc).
- Mikotoksykozy są to zatrucia wywoływane wprowadzaniem toksyn grzybów pleśniowych (mikotoksyn) do organizmu człowieka (drogą pokarmową lub przez
wdychanie). Co prawda, najczęściej do narażenia na mikotoksyny dochodzi drogą  pokarmową, jednak badania ostatnich lat wykazały, że wdychanie cząstek
pleśniowych zawierających toksyny może być nawet bardziej niebezpieczne niż wprowadzanie ich drogą pokarmową. Zazwyczaj w środowisku człowieka
mikotoksyny występują w bardzo niskich stężeniach, jeśli jednak człowiek oddycha powietrzem, w którym stężenie zarodników grzybów jest wysokie, to mikotoksyny
powodują zatrucia przewlekłe. Drogą inhalacyjną w większych ilościach dostają się one do organizmu człowieka głównie przy niewłaściwie (bez środków ochrony
osobistej) wykonywanych remontach, a szczególnie podczas usuwania nalotów pleśni ze ścian. Początkowo mikotoksykozy charakteryzują się objawami takimi jak
uczucie przewlekłego zmęczenia, bóle głowy, biegunki, bóle mięśni, katar, częste zachorowania podobne do grypy, a po latach mogą prowadzić do uszkodzenia
wątroby, nerek a nawet nowotworu. W budynkach, gdzie w materiałach budowlanych stwierdzono występowanie grzybów toksynogennych, u mieszkańców występowały niespecyficzne objawy prawdopodobnie związane obecnością mikotoksyn – kaszel, podrażnienie oczu, skóry, dróg oddechowych, bóle stawów, bóle głowy oraz zmęczenie. W niektórych przypadkach, kiedy stwierdzano Stachybotrys chartarum, skutkiem narażenia były krwotoki w płucach. U osób, u których wykryto choroby płuc, a które pracowały w zapleśniałych budynkach, wskazano jako grzyby odpowiedzialne Stachybotrys chartarum i Aspergillus versicolor. W przypadku tych dwóch gatunków udało się jednoznacznie wskazać na związek pomiędzy narażeniem na działanie mikotoksyn a chorobami związanymi z mieszkaniem w zagrzybionych budynkach.


Grzyby domowe – grzyby niszczące drewno i mury w budynkach


Jak zbudowane są grzyby domowe?
• Grzybnia – składa się ze strzępek jak u grzybów pleśniowych; czasami jest niewidoczna, obecna w głębi drewna, niekiedy widoczna gołym okiem, białokremowa i puszysta
• Sznury – składają się ze strzępek o wzmocnionych ścianach i ułożonychrównolegle
• Owocniki – płaskie narośla na drewnie lub murze, w których powstają zarodniki grzybów domowych. Przeważnie dość duże, u niektórych grzybów dochodzące do kilkudziesięciu cm średnicy. 4

Rodzaje zniszczeń drewna spowodowane przez grzyby


1. Zgnilizna brunatna
2. Zgnilizna jasna
3. Zgnilizna szara (pleśniowa)
4. Sinizna
Charakterystyka zgnilizny brunatnej
• Grzyby rozkładają na drodze enzymatycznej celulozę i hemicelulozy, pozostawiają nienaruszoną ligninę,
• Drewno zmienia kolor na ciemniejszy – brunatny,
• W drewnie pojawiają się spękania poprzeczne i podłużne w stosunku do włókien, drewno kruszy się,
• Drewno staje się lżejsze, traci właściwości wytrzymałościowe,
• W zaawansowanych stadiach zgnilizny brunatnej drewno daje się rozetrzeć na proszek,
• Zgnilizna brunatna występuje głównie w budynkach.
Trzy najczęściej spotykane grzyby domowe powodujące zgniliznę brunatną Stroczek łzawy – wytwarza białokremową, puszystą grzybnię, szare sznury o
szerokości do 5 cm i długości do kilku m oraz owocniki cynamonowobrązowe, z białym brzegiem, owalne lub okrągłe.


Grzyb piwniczny – wytwarza białokremową, puszystą grzybnię, sznury kremowożółte (u młodych osobników) lub ciemnobrązowe, rozgałęziające się,szerokości do 5 mm, długości do 1 m, i owocniki cynamonowobrązowe, z białym brzegiem, nieregularne.
Grzyb domowy biały – wytwarza śnieżnobiałą grzybnię i sznury oraz owocnik żółtobiały, gąbczasty.


Charakterystyka zgnilizny jasnej drewna
• Grzyby rozkładają na drodze enzymatycznej zarówno celulozę, hemicelulozy jak i ligninę,
• Drewno przybiera barwę jaśniejszą (jaśniejsze plamki lub jednolite jasne zabarwienie),
• W drewnie powstają spękania podłużne, drewno się rozwłóknia lub rozpada na cienkie blaszki, ale się nie kruszy,
• Drewno staje się lekkie i traci właściwości wytrzymałościowe,
• Zgnilizna jasna występuje rzadziej w budynkach, częściej na drewnie eksponowanym na zewnątrz lub na martwych pniach w lasach.


Charakterystyka zgnilizny szarej (pleśniowej)


• Grzyby powoli rozkładają celulozę i w pewnym stopniu ligninę,
• Powierzchniowa warstwa drewna staje się szarobrunatna i miękka, a po wyschnięciu ulega spękaniu,
• Zgnilizna szara występuje na drewnie przebywającym w warunkach stałej dużej wilgotności.


Charakterystyka sinizny drewna
• Grzyby rozkładają plazmatyczną treść komórek bielu – białka i skrobię,
• Grzyby siniznowe powodują zabarwienie bielu drewna na kolor od niebieskiego do zielonoczarnego,
• Grzyby siniznowe powodują pogorszenie wyglądu estetycznego drewna oraz niewielkie spadki jego właściwości wytrzymałościowych,
• Sinizna występuje na drewnie świeżym, w tartakach, i świadczy o złych warunkach składowania.

Na tej stronie używamy plików cookies i podobnych technologii. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane w Twoim urządzeniu.